Emeklilik

Hangi Ülkelerde Çalışanlar Türkiye’de Emekli Olur?

Avrupa ülkeleri başta olmak üzere, Amerika ve diğer ülkelerde çalışan tüm işçiler, Türkiye’ye döndükleri zaman emeklilik hakkı elde etmektedir. Yurtdışında sigortalı çalışılan süre esas alınarak, emekli olma süresi hesaplanır ve kalan prim günleri borçlanmayla tamamlanır. Sigorta primlerinin büyük bir kısmını yurtdışında tamamlayan ve emeklilik yaşına gelen işçiler, yurtdışı borçlanması avantajıyla Sosyal Güvenlik Kurumu üzerinden emeklilik hakkı elde etmektedir.

Yurtdışında çalışılan sürelerin Türkiye içerisinde tamamlanması için, 2014 yılında çıkarılan torba yasayla kişilere sigorta borçlanması hakkı verilmektedir. 2014 yılı öncesinde yurtdışında çalışan ve Türkiye’ye temelli dönüş yapan vatandaşların, sigorta borçlanması ya da farklı bir sigorta hakkı bulunmuyordu. Mavi kartlı olarak Türkiye’ye yerleşen ve en az 1 gün olmak şartıyla sigortalı olarak çalışan kişiler de sigorta borçlanması yapabilecektir.

Hangi Ülkelerde Çalışanlara Yurtdışı Sigorta Borçlanması Hakkı Verilir?

Yurtdışında sigortalı çalışılan süreler esas alınarak, yurtdışı sigorta borçlanmasına uygun bulunan ülkeler şunlardır:

  • Birleşik Krallık
  • Hollanda
  • Belçika
  • Almanya
  • Avusturya
  • İsviçre
  • Fransa
  • Danimarka
  • Libya Norveç
  • Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
  • Makedonya
  • Azerbaycan
  • Romanya
  • Gürcistan
  • Bosna – Hersek
  • Kanada
  • Çek Cumhuriyeti
  • Kebek
  • Arnavutluk
  • Hırvatistan
  • Lüksemburg

Yukarıda sıralanan ülkelerde sigortalı olarak çalışan ve düzenli olarak prim ödemesini gerçekleştiren kişiler, Türkiye’ye dönmeleri durumunda emekli olmaya hak kazanmaktadır. Yurtdışında ödenen sigorta primleri, emekli olma şartlarını karşılıyorsa sigorta borçlanması yapılmasına gerek yoktur. Ödenen primler emeklilik için temel prim gün sayısına yetişmiyorsa, kalan prim ödemeleri için yurtdışı sigorta borçlanması yapılabilir.

Yurtdışı Sigorta Borçlanması Nedir?

Yurtdışı sigorta borçlanması, Türkiye’de emeklilik hakkı kazanmak için gerekli olan prim gün sayısının tamamlanmasını sağlamaktadır. Yurtdışında sigortalı olarak çalışan ve emekli olmadan Türkiye’ye dönen kişiler, emekli olmak için gerekli olan prim gün sayısını tamamlamak adına yurtdışı sigorta borçlanması yapmaktadır. Emeklilik için gerekli olan prim ödemesinin tamamlanması aşamasındaki eksik olan prim gün ödemeleri nakit olarak yapılmaktadır.

Çalışanların geçmiş dönemlerde yurtdışına gitmesi ve burada sigorta prim ödemesi yapması, torba yasanın çıkmasının ardından Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından dikkate alınmıştır. Çalışanların Türkiye’ye kesin dönüş yapması ve yurtdışında çalıştıkları sürelerde sigortalı olduklarını belgelemeleri durumunda, ödedikleri sigorta priminin karşılığında yer alan Sosyal Güvenlik Kurumu sigorta koluna borçlanma yapılmaktadır.

Kişiler 4A, 4B, 4C ya da Ek-5 Tarım sigortası gibi sigorta türlerinden bir tanesine dahil edilerek, emeklilik için gerekli prim ödemesinin tamamlanmasına kadar sigorta borçlandırmasına tabi tutulmaktadır.

Kimler Yurtdışı Sigorta Borçlanması Başvurusu Yapabilir?

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kabul gören ülkelerde sigortalı olarak belli bir dönem çalışmış tüm vatandaşlar, yurtdışı sigorta borçlandırması sistemine tabi tutulmaktadır. Yurtdışı sigorta borçlanması başvurusuyla emeklilik hakkı elde eden vatandaşların özellikleri aşağıda detaylıca açıklanmıştır:

  • Kişilerin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ya da mavi kartlı olması gerekir.
  • Sigorta borçlanması için Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kabul göre ülkelerde çalışılmalıdır.
  • Ülkelerde çalışılan süre içerisinde, düzenli olarak sigorta primi ödenmelidir.
  • Yurtdışında çalışmayan ancak orada yaşayan ev hanımları, ülkede kaldıkları süreleri sigorta borçlanmasına dahil etmektedir. Kadınların ülkede geçirdikleri süre kadar, yurtdışı sigorta borçlanması ödemesi yapılacaktır.
  • Yurtdışında iki farklı işte çalışılması aşamasında, arada kalan 1 yıllık süreç de yurtdışı sigorta borçlanmasına dahil edilmektedir.
  • Yurtdışı sigorta borçlanması yapacak olan kişilerin, 18 yaşından büyük olması şart koşulmuştur.
  • Vatandaşların yurtdışında en az 1 yıl boyunca ikamet etmesi gerekir.
  • Yurtdışında çalışılan süre boyunca, sigortalı olunduğunu ya da ülkede çalışıldığını gösteren resmî belge sunulmalıdır.
  • Sigortasız olarak yurtdışında çalışan işçiler de yurtdışı sigorta borçlanmasına tabii tutulmaktadır.
  • Mavi kartlı olan ve Türkiye’de en az 1 gün boyunca çalışan kişiler, yurtdışı sigorta borçlanması yaparak emeklilik hakkı elde etmektedir.

Yukarıda belirtilen koşullara uyum sağlayan kişiler, Türkiye’ye yerleşmelerinin ardından Sosyal Güvenlik Kurumu kapsamında emeklilik hakkı elde edecektir.

Yurtdışı Sigorta Borçlanmasında Hangi Süreler Esas Alınmaktadır?

Yurtdışı sigorta borçlanması için esas alınan süreler, kişilerin ülkede ikamet ettiği süreyi temsil etmektedir. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ya da mavi kartlı olan ve temelli olarak Türkiye’ye yerleşen kişiler, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından tanınan ülkelerde ikamet ettikleri süre kadar yurtdışı sigorta borçlanması yapmaktadır. Yurtdışı sigorta borçlanmasına, 18 yaşından büyük olan tüm vatandaşlar dahil edilmektedir. Kişilerin yurtdışında çalışma zorunluluğu bulunmazken, ülkede ikamet edilmesi karşılığında da yurtdışı sigorta borçlanması hakkı kullanılabilir.

Kişilerin sigorta başlangıcı Türkiye Cumhuriyeti’nde yapılmışsa, Türkiye esaslı Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından verilen sigorta hakları, bu kişiler için de geçerlidir. Yurtdışında yaşayan ancak sadece ev hanımlığı yapan kişiler Türkiye’ye dönüş yapmalarının ardından talep ederlerse sigorta borçlanması hakkından faydalanabilirler. Yurtdışında yaşayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına ve mavi kartlılara verilen bu hak, 3201 sayılı kanun kapsamında torba yasayla çıkarılmıştır. İsteyen kişileri yurtdışı sigorta borçlanması hakkından faydalanabilirken, isteğe göre bu hak hiç kullanılmayabilir.

Yurtdışı Sigorta Borçlanmasına Nasıl Başvurulur?

Yurtdışı sigorta borçlanması başvurusu yaparak emeklilik hakkı elde edecek kişilerin, başvuru aşamasında yerine getirmesi gereken şartlar şunlardır:

  • Sosyal Güvenlik Kurumu yurtdışı sigorta borçlanma işlemleri, bizzat kişiler tarafından elden yapılmak zorundadır. Bu sebeple başvuru yapacak kişilerin Türkiye’ye gelmesi gerekmektedir.
  • Yurtdışı sigorta başvuruları, Türkiye’nin herhangi bir yerinde bulunan Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) il ya da ilçe müdürlüğünden gerçekleştirilebilir.
  • Çalışılan ülkede bağlı olunan sigorta kurumundan, çalışma süresine ait tüm evraklar, sigorta kartları ve hizmet cetvelleri temin edilmelidir.
  • Çalışılan ve ikamet edilen ülkenin vergi dairesine gidilere, çalışılan süreyi temsil edecek resmî belge alınmalıdır.
  • Ülkede yer alan Türkiye konsolosluklarından, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirliğinden veya Türkiye ataşeliklerinden, yurtdışı borçlanma başvurusu için hizmet dökümü belgesi alınmalıdır.

Yukarıda belirtilen belgeleri tamamlayan kişiler, Türkiye’ye gelerek Sosyal Güvenlik Kurumu il müdürlüklerine gitmeli ve tüm belgeleri kuruma teslim etmelidir. Yurtdışı sigorta borçlanması aşamasında talep edilen tahsis talep formunun da doldurulmasının ardından, yurtdışı sigorta borçlanması başvurusu işleme alınacaktır. Sigorta borçlanması başvuruları, en geç 30 gün içerisinde sonuçlanacaktır. Yasal süre içerisinde sonuçlanan sigorta borçlanma başvuruları, Sosyal Güvenlik Kurumu ya da e-devlet sistemi üzerinden işleme alınmaktadır.

Yurtdışı Sigorta Borçlanması Başvuru Sorgulaması Nasıl Yapılmaktadır?

Yurtdışı sigorta borçlanması başvuru sorgulamaları, Sosyal Güvenlik Kurumu ve e-devlet tarafından hazırlanan ortak sistemden yapılmaktadır. https://www.turkiye.gov.tr/avsh-yurtdisi-borclanma-belge-sorgulama bağlantı adresi kullanılarak, e-devlet sistemi yurtdışı sigorta borçlanması başvuru sorgulama ekranı açılacaktır. Açılan sayfanın sağ üst kısmında yer alan “Giriş Yap” butonuna tıklanarak, e-devlet giriş ekranı açılmalıdır.

E-devlet sistemine giriş yapmak için T.C. kimlik numarası ve e-devlet şifresi talep edilecektir. E-devlet şifresi olmayan kişiler, PTT şubesine giderek 4 TL karşılığında e-devlet şifresi almak zorundadır. Sistemde talep edilen tüm bilgiler doğrulandıktan sonra “Giriş Yap” butonuna tıklanmalı ve e-devlet girişi tamamlanmalıdır. Sistem girişinin yapılmasının ardından, Sosyal Güvenlik Kurumu başvuru sorgulama ekranı açılacaktır. Sigorta borçlanması başvuru tarihi sisteme girildikten sonra “Sorgula” butonuna tıklanmalıdır.

Çalışanların sigorta borçlanma başvurusu onaylandığı zaman, sistemde borçlanma sürecine ait tüm bilgiler detaylıca açıklanacaktır. Sigorta borçlanma başvurusu kabul edilmeyen kişiler, sorgulama ekranında herhangi bir bilgiyle karşılaşmazlar.

Emeklilik Başvurusu İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?

Yurtdışı Emeklilik Şartları Nelerdir, Borçlanma Ne Kadar ?

Ne Zaman Emekli Olabilirim, Emeklilik Hesaplama

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu